Meyve sebze ucuzlayınca enflasyon sıfırlandı

Gıdada gözlenen ucuzluk, enflasyon rakamlarına da yansıdı. Kasımda tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) sadece yüzde 0,03 artarken, üretici fiyatlarında (ÜFE) yüzde 0,31 düşüş gözlendi. Geçen ay itibarıyla yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 7,29, üretici fiyatlarında yüzde 8,17 oldu.

Gıda fiyatlarındaki artışa paralel yüksek seyreden enflasyon, sebze ve meyve fiyatlarında meydana gelen düşüş üzerine beklentilerin altında kaldı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, kasım ayında tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) yüzde 0,03 artarken, üretici fiyatları endeksi (ÜFE) yüzde 0,31 azaldı. Kasım itibarıyla yıllık enflasyon TÜFE’de yüzde 7,29, ÜFE’de yüzde 8,17 oldu. Onbir aylık (ocak-kasım) enflasyon ise TÜFE’de yüzde 6,72, ÜFE’de yüzde 7,47 düzeyinde gerçekleşti.

Ana harcama gruplarından bir önceki aya göre gıda ve alkolsüz içeceklerde kasımda yüzde 1,89 gerileme olurken, en yüksek artış yüzde 3,87 ile giyim ve ayakkabı grubunda gerçekleşti. Bir önceki yılın aynı ayına göre TÜFE’de en yüksek artış yüzde 24,54 ile alkollü içecekler ve tütün grubunda gerçekleşti. Gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 12,39, lokanta ve oteller yüzde 10.08 ile artışın yüksek olduğu diğer harcama grupları oldu.

Kasımda fiyat artışı en çok yüzde 19,22 ile rakıda olurken, sırasıyla yüzde 18,29 ile bayan mantosu, yüzde 16,15 ile bira ve yüzde 13,14 ile erkek kabanı en çok fiyatı artan ürünler oldu. Tüketici fiyatları açısından geçen ay fiyatı en çok düşen ürün ise yüzde 25,12 ile portakal. Kasımda fiyatlar domateste yüzde 22,03, limonda yüzde 20,11, salatalıkta yüzde 18,60, tavuk etinde yüzde 10,73, balıkta yüzde 9,93 oranında geriledi. ÜFE bazında ise kasımda bir önceki aya göre tarım sektöründe fiyatlar yüzde 4,25 azalırken, sanayi sektöründe yüzde 0,63arttı. Tarım sektörü endeksinde, bir önceki yılın aynı ayına göre artış yüzde 18,78, sanayi sektörü endeksinde ise bir önceki yılın aynıayına göre yüzde 5,98 oldu.

Garanti Ekonomik Araştırmalar tarafından yayımlanan enflasyon değerlendirme notunda, enflasyonun beklentilerin altındagelmesinde, işlenmemiş gıdadaki fiyatların yüzde 3.8 düşmesinin belirleyici olduğuna işaret edildi. Açıklamada, “Geçen ay, çok hızlı bir şekilde artan sebze ve özellikle domates fiyatlarında (yüzde 22 gerileme) bu ay düzeltme olmuş. Gıda fiyatları toplam enflasyonu yüzde 0,5 aşağı çekiyor.” denildi. Garanti Yatırım ise kasım enflasyon verileri sonrası, yıl sonu tüketici fiyatları beklentisini yüzde 7,5′ten yüzde 7′ye düşürürken, 2011′in ilkçeyreğinde enflasyonun yüzde 5′lere kadar gerileyebileceğini, 2. çeyrekte düşüşün devamını beklediklerini ve 2011 yıl sonu enflasyonbeklentilerinin yüzde 6 olduğunu kaydetti. TSKB’den Başar Yıldırım da enflasyon verilerinin tahminlerin bir hayli altında olduğunu belirterek, “Son 3 aydır enflasyon rakamını yukarı taşıyan işlenmemiş gıda fiyatlarının aşağı yönlü düzeltme hareketinin öngörüleri hayli aşmasına bağlı olarak bu ay tüketici fiyatlarında beklentilerimizin altında bir artış gözlemliyoruz. Ancak, petrol fiyatlarındaki gözlenen artışla önümüzdeki yıl başta KDV gelirleri olmak üzere vergi gelirlerinde beklenen yükseliş, talep şartlarında artış öngörülen 2011 enflasyonu adına risk taşıyor.” dedi.

Enflasyon beklenenden daha düşük

Tüketici fiyatlarında kasımda endekste yer alan 446 maddeden 71′inin ortalama fiyatında değişim olmadı, 280′inin ortalama fiyatında artış, 95′inin fiyatında ise düşüş kaydedildi. Üretici fiyatlarında ise 779 maddeden 180′inin ortalama fiyatında değişim olmadı, 382’sinin fiyatında artış, 217’sinin fiyatında ise düşüş gözlendi. Merkez Bankası’nın kasım ayı ikinci beklenti anketinde TÜFE beklentisi yüzde 0,87 artış düzeyindeydi. Ankette yıl sonu yıllık enflasyon beklentisi de yüzde 8,10 olarak belirlenmişti. Kasıma ilişkin fiyat artış piyasa beklentileri ise TÜFE’de yüzde 0,93, ÜFE’de yüzde 0,40 seviyesindeydi.zaman