Makarnada ihracat seferberliği başladı

Dünyada ve Türkiye pazarında tüketimin artmasına bağlı olarak gelişen makarna sektöründe “makarna merkezi” görüntüsü çizen Gaziantep, bu yıl rekoltenin yüksek oluşu ve buğdaya verilen uygun fiyatın da etkisi ile ihracat seferberliğine başladı. Geçtiğimiz yılı küresel ısınma kaynaklı kuraklık ve sert buğdaydaki yüksek fiyat sebebiyle hedeflediği başarıya ulaşamayan sektör, 2009 yılını yüksek rekolte ve Toprak Mahsülleri Ofisi tarafından açıklanan makul buğday fiyatları sebebiyle hareketli geçirecek. Bir önceki yıl maliyetine satış yapan sektör temsilcileri, bu yıl yapacakları ihracatla bu olumsuz tabloyu renklendirecek.

Makarna üretiminin ana girdisi olan durum buğdayının önemli yetişme alanlarından Güneydoğu Anadolu’da bulunan ve bu konumunu avantaja çevirerek sektörde söz sahibi illerin başında gelmeyi başaran Gaziantep, yıllı 407 bin 362 tonluk üretim kapasitesi ile Türkiye makarna üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 40′ını tek başına sağlıyor.

Bu başarıyı ihracatta da sürdüren Gaziantep, 2000 yılında 1 milyon 698 bin dolar olan ihracatını Mayıs 2009 itibari ile 12 milyon 64 bin dolara çıkardı. Gaziantep’in en fazla ihracat yaptığı ülkeler arasına ise 3 milyon 525 bin 408 dolar ile Irak yer alıyor. İkinci sırada ise yeni sayılabilecek pazarlardan olan Kamerun var. Bu ülkeye 908 bin 140 dolar makarna ihracatı gerçekleştiren Gaziantep, Birleşik Arap Emirlikleri’ne ise 742 bin 705 dolarlık ihracat yapıyor. İhracatta ilk üç sırada yer alan bu üç ülkeyi 688 bin 328 dolarla İsrail ve 333 bin 40 dolarla Lübnan takip ediyor.

Beşler tüketimi, ‘bardak’ ile artırıyor

2009 yılının ilk döneminde ekonomik krizin olumsuz etkilerinin makarna sektörüne de yansıdığını, ihracatın azaldığını, hatta Afrika’ya gerçekleştirilen ihracatın durma noktasına geldiğini ifade eden Beşler Makarna Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ Halkla İlişkiler Müdürü Cengiz Helvacıkara, buna karşın şu anda ihracatta çok güzel gelişmeler yaşandığını vurguladı. Makarna sektörünün bu yıl 200 bin ton civarında ihracat gerçekleştireceğini tahmin ettiklerini belirten Helvacıkara, “Sektörümüzün önceki yıllarda yaşadığı buğday sıkıntısının yaşanmaması ve Toprak Mahsülleri Ofisi’nin dünya piyasaları ile uyumlu şekilde akıllı bir politika izleyerek 30 Aralık 2009 tarihindeki buğday alım fiyatlarını dahi açıklaması, tüm sektör için yararlı oldu. Bu sayede geçtiğimiz yıllarda yaşanan stokçuların buğday fiyatlarını suni olarak yükseltmelerinin önüne geçildi” diye konuştu. Makarna sektörünün şu anda adeta ihracat seferberliği başlatmış durumda olduğunu vurgulayan Helvacıkara, “Biz de Beşler Makarna olarak sektörde en fazla ihracat yapan firmalardan biriyiz. Nitekim TİM tarafından açıklanan ‘En Büyük 1000 İhracatçı Firma’ listesinde yer alıyoruz. Hedefimiz, yeni pazarlara açılmak ve dış pazardaki başarımızı devam ettirmektir” dedi. Firma olarak Türkiye’deki makarna tüketim alışkanlıklarını artırmaya yönelik projelerinin de devam ettiğini dile getiren Cengiz Helvacıkara, “Bu konu ile ilgili son projemiz sıcak soslu makarnanın ayak üstü pratik şekilde yenebilmesini sağlayan bardakta makarna standı oldu. Alış veriş merkezleri ve işlek caddelere konulabilen standları, franchising yöntemiyle ülke çapında yaygınlaştırmayı hedefliyoruz” dedi.

Gap’tan ihracata özel marka

Bu yıl durum buğdayda rekoltenin çok iyi, fiyatlarınsa çok uygun olduğunu belirten Gap AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Arıca, “Geçen sene sert buğdayın satış fiyatı 95 kuruş iken bu sene 50 kuruş olarak açıklandı. 2008 yılında satış fiyatları ve maliyet fiyatları hemen hemen birbirine denkti. Fiyatlardan dolayı ihracat ve satış sıkıntımız vardı. Sıkıntılı bir seneyi geride bıraktık. Bu sene piyasada tatlı bir rekabet olacak. Üretici rahat bir nefes alacak” açıklamasında bulundu. Öğün, Hakan ve Gap Ova markalarıyla üretim yaptıklarını ifade eden Arıca, ihracatta ise Pasta Valore markasını kullandıklarını söyledi. İhracatlarının yüzde 10′luk bir kısmını Afrika ülkeleri ve Irak’a gerçekleştirdiklerini dile getiren Arıca, “Afrika’da gitmediğimiz ülke kalmadı. Bu sene bu bilgi birikimini ihracata yansıtmak istiyoruz. Oradaki bazı kilit fuarlara katılarak, ihracattaki payımızı artırmak hedefindeyiz” şeklinde konuştu.

Mutlu, markalaşma yolunda

Şu an Türkiye’deki hammaddenin çok kaliteli olduğunu vurgulayan Mutlu Makarnacılık Sanayi ve Ticaret AŞ Yönetim Kurulu Başkanı M. Aykut Göymen, “Ayrıca Toprak Mahsulleri Ofisi’nin bu yıl açıkladığı fiyatlar, gerçekçi fiyatlar. Üreticinin önünü açacak, çiftçiyi rahatlacak şekilde rakamlar açıklandı. Alım politikası sayesinde çiftçiler mağdur olmuyor. Hammadde stabil durumda ve ürünlerimiz yurtdışıyla dengede” dedi. İtalya’dan sonra dünyanın en büyük ihracatçı ikinci ülkesinin Türkiye olduğunu hatırlatan Göymen, “Hem kaliteli ürün hem fiyat açısından sektörün önünü açacak gelişmeler yaşanıyor. Türkiye’nin kurtuluşu ferahı bize göre tarımdan geçiyor. Tarım ürünlerinin devlet tarafından desteklenmesi ve özellikle de buğday konusunda hassasiyet gösterilmesi gerekmekte. Türkiye toprakları çok verimli” diye konuştu. Firmalarının 1972 yılından bu yana sektörde olduğuna değinen Göymen, “Ortadoğu ülkeleri, Körfez ülkeleri, Avrupa ülkeleri, ve Uzakdoğu ülkelerine ihracat yapmaktayız. Firma olarak markalaşma konusunda gelişmeler ve teknolojik yenilemeler üzerinde duruyoruz” açıklamasında bulundu.

Fiyatlar, ihracatın önünü açıyor

Bu yıl buğday rekoltesinin yüksek olmasına paralel olarak sektörün ihracat şansını arttırdığını dile getiren Tat Makarnacılık Sanayi ve Ticaret AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Selami Memiş, “Fiyatlarda ani bir artış olmazsa, olumlu gelişmeler yaşanır. Fakat fiyatlar yükselişe geçtiği takdirde makarna üreticilerinin diğer ülkelerle rekabet şansı kalmaz. Geçen yıl fiyatlar yüksek olduğu için sektörümüzde olumsuz etkiler görüldü. Bu yıl olması gereken seviyede. Bu da ihracat yapmayı hedefleyen firmaların önünü açıyor” dedi.

İhracat performansı yüksek

Makarna sektöründe özelliklede son yıllarda çıtanın yükselmekte olduğunu ifade eden Gaziantep Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Nejat Koçer, “Markalaşmada gelişmeler devam ediyor. Kalite kriterleri açısından da iyi neticeler gözlemleniyor. Ekonomik krizden dolayı sektörde kısmen etkilenme olsa da büyüme devam ediyor. Yakın zamanda daha da iyi yerlere geleceği kanaatindeyim” dedi. Sektörün yurt içinde önemli bir noktada olmasının yanı sıra ihracatta da adından söz ettirdiğini kaydeden Koçer, “Özellikle Irak, İran, Ürdün, Lübnan gibi Ortadoğu ülkelerine ve Türkiye Cumhuriyetleri’ne önemli ölçüde makarna ihracatı yapılıyor. İhracatta çok önemli bir performans gösteriliyor” şeklinde konuştu.

İlk makarna ihracatı 1970 yılında yapıldı

Türkiye’nin ilk makarna ihracatı, makarna sanayinin üretime geçtiği 1922 yılından 48 yıl sonra, 1970 yılında gerçekleştirildi. Sektörün ilk ihracatı 1970 yılında 13 ton olarak gerçekleşirken, 1980′li yılların başında makarna ihraç eden ülkelerin arasında kendine bir yer edinen Türkiye, 1980-1985 döneminde yıllık 2.2-4.9 bin ton arasında bir ihracat düzeyi yakaladı. Türkiye’nin makarna ihracatında asıl önemli gelişmelerse, 1987 yılında ABD pazarına ve Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri pazarlarına girilmesi sonucunda kaydedildi.

1980′li yılların sonlarında Türkiye’nin yıllık makarna ihracatı 15 bin ton civarında seyrederken, 1991 yılında ihracat bir önceki yıla göre rekor birt artışla, yüzde 269 oranında yükselerek, 48 bin ton düzeyine ulaştı. Bunu takip eden yıllarda ise ihracat sürekli artış göstererek, 1997 yılı itibariyle 136 bin ton düzeyine ulaştı. Bu artışlar sonucunda Türkiye 1997 yılında, İtalya ve Çin’den sonra dünyanın en fazla makarna ihraç eden üçüncü ülkesi konumuna geldi. 2001 yılından itibaren yeni pazar arayışına başlayan sektör, Gürcistan, Lübnan, Japonya gibi yeni pazarlara ulaştı. Yakaladığı yükselme eğilimi ile ihracata devam eden sektör, Dubai, Azerbaycan, BEA gibi Asya ülkeleri yanısıra birçok Afrika ülkesine de ihracat yapmaya başladı. 2007′de makarna ihracatı yapan ülkeler arasında İtalya’dan sonra ikinci sıraya yükselmeyi başaran Türkiye, dünya makarna üretiminde de İtalya, ABD, Brezilya ve Rusya’nın ardından beşinci sırada yer alıyor.

Kobiden