Homojenizatörler ve Çalışma Prensipleri

Sıvı içersinde bulunan katı, yarı katı veya sıvı parçaların kendinden çok daha küçük parçacıklara ayrılarak stabilitesinin arttırılması işlemine homojenizasyon ve bu işlemi yapan makinalara ise homojenizatör denir. Homojenizatörlerin çalışma prensipleri ve yapılarını incelemeden önce homojenizasyon işleminin gıda üzerindeki etkilerini inceliyeceğiz.

Homojenizasyon işlemi ne için yapılır ?

Homojenizasyon işleminin başlıca amacı sıvı içersindeki farklı yoğunluktaki parçacıkları çok küçük parçalara parçalayarak sıvı içersinde dibe çöküp tortu oluşturmasını engellemektir. Homojenizasyon işleminin en fazla kullanıldığı sektörler meyve suyu ve süt endüstrisidir. Meyve suyu içerisindeki meyve partiküllerinin dibe çöküp kötü bir görüntü oluşturmaması için kullanılır. Süt endüstrisinde ise sütün içinde bulunan yağ taneciklerinin parçalanarak süt yüzeyine toplanıp, yağ tabakası oluşması engellenir. Bunların dışında

* standardizasyon

* uzun raf ömrü

* kolay sindirilebilirlik

* mükemmel görünüş ve lezzet sağlar.

Homojenizasyon işlemi tam ve kısmı homojenizasyon olmak üzere 2 şekilde uygulanır.

Tam homojenizasyon: Homojenize edilecek sütüm tamamı homojenizatörden geçirilerek stabilite sağlanır.

Kısmi homojenizasyon: İlk önce süt içerisindeki krema sütten ayrılır ve homojenizatörden geçirildikten sonra süt ile karıştırılır. Kısmı homojenizasyonun çok sık kullanılmasının nedeni enerji tasarrufu sağlayabilmektir.

Homojenizatörün Yapısı

Homojenizatörler;

* Gövde

* Hareket Aktarımı

* Krank Mekanizması

* Pistonlar

* Homojenizasyon valfi

* Basınç göstergesi

* Emniyet valfi omak üzere 7 ana parçadan oluşmaktadır.

homojenizator

Elektrik motorunundan alınan hareket krank mekanizması sayesinde pistonlara aktarılır. Pistonlar ileri- geri hareketi yaparak yüksek basınç oluşumu sağlanır. Homojenizatör işleminin başarılı olabilmesi için en önemli faktörlerden biri homojenizasyon valfinin yapısıdır. Homojenizatöre giriş yapan süt pistonların oluşturmuş olduğu itme kuvveti ile homojenizasyon valfinin çok ince aralıklarından geçirilmesi sağlanır. 250 bar yüksek basınç altında çok ince deliklerden geçirilmeye zorlanan karışım içerindeki parçaların çok küçük partiküllere parçalanmasına neden olur. Homojenizasyon valfinden çıkan sıvı 200 m/sn hıza kadar ulaşır.

Homojenizasyon işleminin başarısını etkileyen diğer önemli bir faktör ise homenize edilecek ürünün sıcaklığıdır. Ürünler homojenizasyon sıcaklığı konusunda değişiklik gösterebilirler fakat homojenizasyon sıcaklığının düşük olması ( <40 C ) tercih edilmez.