Gıda perakendesi cirosu önceki aya göre yüzde 4 düştü

Alt sektörler bazında ciroları incelediğinde, gıda perakendesi cirosunda önceki aya göre yüzde 4 seviyesinde bir düşüş yaşandı. Gıda dışında ise aylık ciro değişimi yüzde 5 artış olarak gerçekleşti. Hazır giyim sektörü cirosu da yüzde 4 büyüdü.

Aylık bazda geçen yılın Haziran ayıyla kıyaslandığında, gıda perakendesi ciroları yüzde 4 artarken, gıda dışı perakende cirosu yüzde 8, hazır giyim cirosu yüzde 11 büyüdü. Öte yandan, geçen yılki metrekare artışa bağlı ciro büyümesi de reelde bir karlılık artışı oluşturamadı.

Yıllık olarak bakıldığında ise gıda ciroları yüzde 1 arttı. Öte yandan gıda dışında yüzde 7 büyüme gözlendi. 2008 Haziran ayından-2009 Haziran’a yıllık yüzde 12 büyüme yaşayan hazır giyim sektörü, alt kırılımdaki ciro artışının lideri konumunda.

2009 ilk 6 ayını 2008 yılının ilk 6 ayıyla kıyaslandığında, gıda ciroları yüzde 2 artarken, gıdadışı yüzde 6, hazır giyim ise yüzde 11 büyüme gerçekleştirdi.
Tüketici Güven Endeksi, 99,46 seviyesinden 106,67 seviyesine çıkarak 2,5 yılın zirvesine ulaştı. Tüketici güvenindeki bu iyileşme tüketime de kısmen yansıdı.

Metrekare endeksi

Metrekare endeksinde yıllık olarak yüzde 15 artış gözlemlendi. Öte yandan, 2008 Haziran ayındaki bir yıllık büyümeye baktığımızda yüzde 25 artış yaşandığı görülüyor. Aralık 2008 sonuna kıyasla 2009 yılı ilk 6 aylık metrekare artışı ise yüzde 4 oranında gerçekleşti.

Mağaza sayılarına baktığımızda ise, yıllık yüzde 13 artış yaşandığı görülüyor; ancak artış oranlarında dikkate değer bir gerileme gözleniyor.
Aralık 2008′den bu yana 13 yeni AVM ile AVM sayısı Haziran 2009 sonu itibariyle 218′e yükseldi.

Gıda ve gıda-dışı metrekareleri

Haziran 2009′da yıllık metrekare artışı gıdada yüzde 17, gıda dışında yüzde 11 seviyesinde gerçekleşti. Hazır giyimde yüzde 14 yıllık metrekare artışı yaşandı.

Gıdada 2008 yılı Haziran ayındaki yıllık artış yüzde 18 iken, 2009 yılı Haziran ayında bu oran yüzde 17′ye geriledi. Gıda dışında da 2008′deki yüzde 36′lık büyüme 2009′da yüzde 11′e geriledi. Geçen sene hazır giyim metrekare alanında ise yüzde 45 büyüme gözlemlenmişti; 2009 Haziran ayında yıllık hazır giyim metrekaresi ise yüzde 14 arttı.

Aralık 2008 sonuna kıyasla 6 aylık büyümede, en yoğun metrekare artışının yüzde 6 ile gıda perakendesinde olduğu görülüyor. Gıdadışında 6 aylık metrekare artışı yüzde 2 oldu. 2008 yılında satış alanı artışında öncü hazır giyim sektöründe ise yılsonundan beri metrekare bazında yalnızca yüzde 1 artış gözlendi.

Geçen yılın Haziran ayına göre yıllık mağaza sayıları gelişimine bakıldığında ise, gıdada yüzde 24, gıda dışında ise yüzde 5 artış olduğu görülüyor. Hazır giyim sektöründe mağaza sayısı artışı yüzde 8.
Gıda perakendesi yatırımlarda öncü konumdadır. 2009 Haziran ayında da, 2008 Haziran ayındaki yıllık yüzde 24′lük aylık mağaza artışını yakaladı. İlk 6 aylık dönemde de yüzde 11′lik mağaza sayısı artışı kaydetti. Gıdadışında da yatırımlar hız kesmesine rağmen planlanan şekilde sürüyor.

Haziran 2009′da metrekare başına ciro endeksi ise, Mayıs ayına göre yüzde 1 azaldı.

Gıda ve gıda-dışı metrekare başğna cirolar

Alt sektörler özelinde; Mayıs ayına göre gıdada yüzde 4 düşüş yaşandı. 2008 yılı aynı dönemine göre ise yüzde 6 düşüş gerçekleşti.
Gıda dışında ise aylık yüzde 5 artış olurken, Haziran 2008′e göre artış seviyesi yüzde 3 olarak gerçekleşti.

Gıdadışı ve hazır giyimdeki metrekare başına ciro düşüşleri yerini yükselişe bıraktı. Dolayısıyla, 2009 yılında aslında metrekare başına cirolarda gelişim kaydedildi; ancak, yatırımların sürmesi sebebiyle gıda perakendesinde metrekare başına cirolarda gerileme de devam ediyor.

Sektör isihdamı

Sektör istihdamı Mayıs ayına göre yüzde 2, yıllık olarak yüzde 4 azaldı. Toplam çalışan sayısında Aralık 2008 sonundan bu yana ise yüzde 9 düşüş oldu. Bunda krizin ve mevsimselliğin etkisinin yanında, 2008 Haziran ayında 2007 Haziran ayına göre yaşanan yüzde 20 istihdam artışı sektörün istihdamdaki patlamadan sonra bu düşüşü yaşadığını ortaya koyuyor.

Sektör istihdamındaki bu düşüş, diğer sektörlere kıyasla daha geç oldu ve daha az seviyede gerçekleşti. Bilindiği gibi Türkiye genelindeki mayıs ayında işsizlik, yüzde 14,9 olarak açıklandı.

Gıda ve gıda-dışı perakendede istihdam

Alt sektörlerde de 2008′deki istihdam artışı hız kesti. Gıdada yıllık bazda istihdam artışı yüzde 1 seviyesinde. Yatırımlarını sürdüren gıda perakendesi, buna paralel olarak istihdamını da geliştirdi. Gıdadışında yüzde 6 düşüş olurken, hazırgiyimde ise yüzde 4 istihdam gelişimi gözlendi.

Haziran 2009 itibariyle, Aralık 2008′den beri olan 6 aylık dönemde hazır giyim yüzde 2, gıda yüzde 3, gıda dışı ise yüzde 10 istihdam daralması yaşadı. Krizin etkisinin yanı sıra sektördeki mevsimsel geçişler de bu durumda etkili oldu.

Organize perakende istihdamı yıllık bazda ilk eksi veriyi Mayıs’ta gördü ve bu düşüş haziran ayında da devam etti. Öte yandan, alt sektörler bazında istihdam gelişimi sürüyor. Sektör, işsizliğin yüzde 14,9′a ulaştığı dönemde istihdam sağlama gücünü gösterdi.

Fiş sayıları

Mayıs ayına göre organize perakende fiş sayıları yüzde 1 azalırken, 2008 Haziran ayına kıyasla aylık artış yüzde 14 seviyesinde oldu. 2009′un ilk 6 ayı 2008 yılının ilk 6 ayıyla kıyaslandığında yüzde 14 düzeyinde fiş sayısı artışı gerçekleşti.

Yıllık olarak bakıldığında ise, sektör genelinde fiş sayıları yüzde 15 arttı. Bu hem kayıtlılığın gelişimine katkıda bulunmuş hem de tüketicinin sık alışverişe çıksa da her defasında az satın aldığını işaret ediyor.

iha