Gıda Krizi ve Biyoyakıtlar
Dünya nüfusunun çok hızlı bir şekilde artmasına karşı, gıda üretiminin daha yavaş bir şekilde artması dünya genelinde bir gıda krizinin yaşanmasına neden oluyor. Aslında tabloya bakıldığında gıda üretimi konusunda yaşanan sıkıntıların bir çok nedeni olduğu görülüyor. Bunların başında yaşanan küresel ısınma, insan nüfusundaki hızlı artış ve biyoyakıtlar görülüyor.
İnsan nüfusu ile besin üretimi arasındaki ilişkiyi İngiliz iktisatçı Thomas Robert Malthus ” İnsanlar logaritmik olarak artarken, besin üretimi aritmetik olarak artar.” sözüyle gayet basit bir şekilde açıklamış. Yani insan nüfusu çok daha hızlı bir şekilde arttığı için bir süre besin ihtiyacının karşılanamayacağını anlamamız gerekiyor. Besin ihtiyacımız karşılanmadığı zamanda şuanda görüldüğü gibi gıda krizleri patlak vermeye başlıyor. Aslında tek sorun insan nüfusunun hızlı bir şekilde artması değil. Hızlı nüfus artışının yanında küresel ısınma ve biyoyakıt üretimleride yaşaşnan gıda krizine önemli ölçüde destek oluyor.
Küresel ısınmanın gıda krizi ile bağlantısını hemen hemen herkes bilir. Burada değinmek istediğim nokta biyoyakıtların gıda krizi üzerine etkileri olacaktır.
Dünya genelinde büyük bir petrol sıkıntısı yaşanmaya başladı. Petrol fiyatlarındaki artışlar da bunun en belirgin göstergesi. Petrol fiyatlarındaki bu yükselişi engellemek içinse çözüm olarak biyoyakıt görülüyor. BM özel raportörü Jean Zeigler az gelişmiş çoğu ülkede insanların açlık ile karşı karşıya kaldıkları şu günlerde, tarımsal kaynakların biyoyakıt üretimde kullanılmasın bir insanlık suçu olduğunu söylüyor.
Peki bu biyoyakıtlar ile tarımsal kaynaklar arasındaki bağlantı tam olarak nedir ?
Biyoyakıtların şuanda en fazla bilinenleri biyoetanol ve biyodizel.
Biyoetanoller mısır, buğday, pirinç, şeker kamışı, patates gibi nişasta veya şeker içeren bitkilerin fermantasyonu sonucu elde ediliyor. Elde edilen alkol belirli oranlarda benzin ile karıştırılarak yakıt olarak kullanılabiliyor.
Biyodizeller ise hayvansal ve bitkisel yağlardan, yağ atık ve artıklarından üretiliyor. Üretilen biyodizel %5, %50, %100 gibi oranlarda motorin ile karıştırılarak yakıta dönüştürülüyor.
1 ton buğday ya da mısırdan 300 kg biyoetanol üretilebiliyor. Üretilen biyoetanolün metreküp fiyat ise 600 euro civarında.
Ülkelerin biyoyakıt üretim miktarlarına bakıldığında rakamların oldukça büyük olduğu görülüyor. 2007 yılında ABD’nin tahıl üretiminin %23′ü, Brezilya’daki şeker kamışı üretiminin %4′ü biyoetanol üretimi için kullanıldı. Avrupa da ise bitkisel yağ üretimin %47’sini biyodizel yakıt üretimi için harcadı. Bunun sonucunda yapılan gıdasal bitkisel yağ üretimi insanlara yeterli gelmeyince, çözümü ithalat yapmakta buldu.
Biyoyakıtların gıda krizi üzerine etkisi nedir ?
Aslında durum gayet basit. Üretilen tahılların biyoyakıt olarak kullanılması besin maddesi olarak tüketilecek tahıl miktarının azalmasına ve dolayısıylada kıtlık nedeniyle fiyatlarda büyük artışların oluşmasına neden oluyor. IFPRI‘nın yapmış olduğu araştırmada tahıl fiyatlarında %30′luk bir artış yaşanmış. Yaşanan bu artışın nedenlerin başında ise bazı hükümetlerin biyoyakıt üreitimi için çiftçileri destekleyici kararlar alması geliyor.
Duruma geniş pencereden bakıldığında olay sadece insanların tahıl tüketiminin zorlaşması değil, aynı zamanda hayvanlarında tahıl tüketimi engelleniyor. Durum böyle oluncada hayvansal ürünlerin fiyatlarında da fark edilebilir bir artış görülüyor.
Durumu aşağıdaki örnekler ile daha yi açıklanabilir:
1 litre süt üretimi için 2 kg tahıl tüketilmesi gerekiyor.
İneğin 1 kg canlı ağırlığı için 6 kg tahıl tüketiliyor.
Tavuğun 1 kg canlı ağırlığı için yaklaşık 2 kg tahıl tüketiliyor.
Dünya Bankası, yaşanan gıda krizinin, son 10 yıl içersinde yoksulluktan kurtulan 100 milyon kişiyi tekrar yoksulluğa iteceğini öngörüyor. Yapılan araştırmalara ve rakamlara bakıldığında durumun oldukça kötüye gittiği belirtiliyor.
Jean Zeigler’a kesinlikle katılıyorum.İşlenen bu insanlık suçunun biran önce önüne geçilmeli.
Bence insanlık suçu falan değil. Sadece enerji savaşları yüzünden binlerce kişinin öldüğü bir dünyada tahılların bu şekilde kullanılması sorun değil.