GDO’da ‘jet’ özelleştirme!

İthal edilen 27 ürüne GDO analizi zorunluluğu getirilmesi ’iş fikri’ yarattı.

İthalatçılar “Domatesten bile analiz istiyorlar, 3 kamu laboratuvarı yetersiz” diye isyan ederken Bakanlığa bir özel laboratuvarın analiz için akreditasyon başvurusu yaptığı öğrenildi

Genetiği değiştirilmiş organizmalı (GDO) ürünlere dair çıkartılan yönetmelik, “iş fikri” oldu. Yönetmelik sonrası Tarım Bakanlığı bünyesindeki üç laboratuvarın yetersiz olduğu ortaya çıkınca, bir özel labaratuvarın Bakanlığa GDO analizi yapabilmek için akreditasyon başvurusu yaptığı öğrenildi. Birçok laboratuvarın bu konuda hazırlık yaptığı belirtilirken bu alanda verilecek akreditasyonlar sayesinde yeni bir iş alanı yaratıldığı vurgulanıyor.

Sıkışıklık iş fikri verdi

26 Ekim’de yürürlüğe giren GDO yönetmeliği sonrasında Türkiye’ye ithal edilen 27 çeşit gıda ürüne analiz zorunluluğu geldi. Tarım Bakanı Mehdi Eker, “Domateste, meyvede GDO mu olur? GDO sadece mısır, soya, pamuk ve kanolada var. Cahiller kafa karıştırıyor” derken, Bakanlığın İl Müdürlükleri’ne yazdığı yazıdaki listede maruldan elmaya, domatesten muza kadar pek çok meyve sebze bulunması eleştiri konusu olmuştu. İthalatçılar, “Her ürün analize gönderiliyor, bu maliyetle nasıl başederiz” diye isyan ediyor. Analizlerin sadece Bursa, Adana ve Ankara’da Tarım İl Müdürlükleri bünyesindeki laboratuvarlarda yapılabilmesi de ithalatı kilitlemiş durumda. İşte bu noktada plansızlıktan dolayı yaşanan sıkışıklık bazı ’girişimciler’ için çok kârlı bir iş fikrine dönüştü. Dün bir özel laboratuvarın GDO analizi yapabilmek için Bakanlığa başvurduğu öğrenildi. Birçok laboratuvarın da akreditasyon için çalışma yaptığı belirtilirken, bu noktada Tarım Bakanlığı’nın kararı ve seçim kriterleri de soru işareti yaratmış durumda.

Birileri iyi kazanacak

GDO analizi oldukça maliyetli. İthalatçı firmaların yüklendiği bu analiz maliyeti 1.300 TL’den başlıyor. Konteynerdaki malın çeşitliliğine göre analiz maliyetleri bazı zamanlarda ürünün maliyetini bile geçebiliyor. Şarap, peynir gibi çok çeşitli ürünler ithal eden bir firmanın yetkilisi, “20 bin TL’lik ithalat yaptığım bir parti için çıkarılan GDO analiz maliyeti 25 bin lirayı buldu, ben de malımı limanda bekletiyorum“ dedi.

Liste aynı kalacak ama analiz sıklığı azalabilir

TarIm Bakanlığı, üç labarotuvarından son 15 günde yapılan tüm GDO analizlerine dair sonuçları topluyor. Bu konuda en yakın zamanda bir açıklama bekleniyor. Ancak listedeki 27 ürünün sayısının azaltılması için bir çalışma yapıldığına dair bir bilgi yok. Gıda İthalatçıları Derneği Genel Sekreteri Melahat Özkan, ”Bu yönde pek umutlu değiliz. Şu anda raporumuz elimizde, Ankara’da toplantı üzerine toplantı yapıyoruz. En azından bir geçiş süresi verilmesini sağlamaya çalışıyoruz. Yeni bir uygulama talimatı hazırlanıyor. Burada liste sanıyorum aynı olacak ancak analiz sıklığında bir gevşeme gündeme gelebilir“ dedi. Pek çok ithalatçı listeden ilk analizlerde GDO bulunamayan muz, pirinç ve mercimek gibi ürünlerin çıkarılmasını talep ediyor.

Yönetmelik ne diyor?

GDO yönetmeliğinde analizin kamu laboratuvarlarında yapılacağına dair bir hüküm yok. 18’inci madde, “GDO’u gıda ve yemin numune alma ve laboratuvar analizleri ile ilgili usul, esaslar Bakanlıkça belirlenir” deniyor.

Cargill: Yüzde 100 Türk mısırı kullanıyoruz

Cargİll Gıda’dan, şirketin de dahil olduğu birkaç büyük ithalatçı firmanın limanlarda bekleyen mallarını Türkiye’ye sokmak için görüşmeler yaptığına dair iddialara açıklama geldi. Cargill Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Murat Tarakçıoğlu yaptığı açıklamada, ”Cargill Gıda Türkiye olarak, Şeker Kanunu Hammadde Yönetmeliği’ne uygun olarak üretim yapıyoruz. Sözkonusu yönetmelikle yüzde 100 yerli mısır kullanımı zorunluluğu getirilmiştir. Bu noktadan hareketle Cargill olarak halihazırda yurtdışından mısır ithal etmiyoruz. Ülkemizde üretilen mısırda da GDO bulunmamaktadır. Ayrıca müşterilerimize verdiğimiz taahütler kapsamında zaten GDO’lu mısır kullanmamız söz konusu bile olamaz. Halihazırda hiçbir limanda bekleyen Cargill malı yoktur“ dedi.