Bizim ürettiğimiz zeytinler başka yörenin adıyla satılıyor

Migros gibi büyük market zincirlerinden aldığınız zeytin ve zeytinyağı Akhisar ürünü, ancak etiketinde Marmara Bölgesi ile Kuzey Ege’deki iki ilçenin ismi yer alıyor.” Bu sözler, Türkiye’deki 160 milyon zeytin ağacından 12 milyonuna sahip olan Manisa’nın Akhisar ilçesinin Ticaret Borsası Başkanı Emin Demirci’ye ait. Yılların çiftçisi ve zeytin tüccarı olan Demirci, Akhisar’da üretilen zeytin ve zeytinyağının başka bölgenin ürünüymüş gibi satılmasından şikâyetçi. Gemlik ve Ayvalık’a atıfta bulunan Demirci, “Bizim burada ürettiğimiz ürünü oralarda paketleyip satıyorlar. Ürün kaliteli ancak marka olamadık. Türkiye zeytin ve zeytinyağında Akhisar’ı tanımıyor. Yurtdışında daha çok biliniyoruz.” diyor. 159 binlik nüfusuyla Türkiye’nin 13. büyük ilçesi ve 42 ilden büyük olan Akhisar, zeytin ve zeytinyağında marka şehir olmak için yoğun bir çaba harcıyor. Bu kapsamda Ticaret Borsası’nın düzenlediği ‘2. Zeytin Hasat Şenlikleri’ne ev sahipliği yaptı. Başkan Demirci, şenliklerin hedefini, ”Zeytin ve zeytinyağı denince akla Akhisar gelsin istiyoruz.” sözleriyle açıkladı.

Bir zamanlar tütün diyarı olarak anılan Akhisar, son yıllarda zeytin ve zeytinyağında çok büyük ilerleme kaydetti. İlçe kayıtlı 12, Milli Emlak’a ait arazidekilerle birlikte 14 milyon ağaca sahip. 245 sofralık zeytin işletmesi ve 35 zeytinyağı fabrikasının bulunduğu Akhisar’dan 42 ülkeye ihracat yapılıyor. Yılda 100 milyon dolar olan sofralık zeytin ihracatının 14 milyon doları ilçeden gerçekleştiriliyor. 6 ay sonra Zeytin İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’ne kavuşmaya hazırlanan ilçe, şubat ayında da Zeytin Kongresi’ne ev sahipliği yapacak. Geçen yılki 200 bin tonluk zeytin üretiminin, ‘yok yılı’ olmasının etkisiyle 2010′da 70 bine gerilemesi bekleniyor. Türkiye genelinde ise 1 milyon ton rekolte beklentisi mevcut. Akhisar Ticaret Borsası Meclis Başkanı Fettah Gürmen bu yılki rekoltenin düşük olmasının üreticinin yüzünü güldürdüğünü söyledi. Sofralık zeytin fiyatlarının bir hafta öncesine göre yüzde 40 arttığını dile getiren Gürmen, fiyatın tür ve çeşide göre 1,5 ile 4,5 TL arasında değiştiğini aktardı. Gürmen, sektörde kayıt dışının bitirilmesi gerektiğini vurguladı. 2. Zeytin Hasat Şenlikleri’ni Akhisar Belediyesi, Ticaret ve Sanayi Odası, Ziraat Odası, Zeytinliova Belediyesi, AK-SEK Vakfı, Aktif İşadamları Derneği, DTM, TİM, Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği, Zeytin ve Zeytinyağı Tanıtım Komitesi, Zeytindostu Derneği de destekledi. Akhisar’da buluşan zeytin ve zeytinyağı ihracatçıları, dış pazarlarda kalıcı olmak için Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında ithalata izin verilmesi taleplerini yineledi.

ROMANYA PAZARINI YUNANİSTAN’A KAPTIRDIK

Dahilde İşleme Rejimi, ihraç ürünleri üretmek için gerekli olan ve dışarıdan ithal edilen, bu yüzden de ithali Gümrük Vergisi’ne tabi aramallara ya da girdilere gümrük muafiyeti getiren bir ihracatı teşvik sistemi. Zeytin ve zeytinyağı DİR kapsamında getirilemediği için Türkiye-Romanya pazarının yüzde 60′ını kaybetti; ihracat 23 bin tondan 7 bine düştü. Ece Zeytinleri’nin sahibi Mustafa Gökalp, 85 TIR mal sattığı Romanya’ya ihracatının 8 TIR’a gerilediğini üzülerek anlatıyor. Sektörün toplam ihracatı 350 milyon dolardan 150 milyona gerilemiş durumda. Kendinde olmadığı zaman Mısır, Tunus gibi ülkelerden yağ alıp satan Yunanistan, talebine cevap verdiği Romanya pazarını Türkiye’nin elinden aldı. Üretici birliklerinin inatlaşmasına işaret eden Akhisar Ticaret Borsası Başkanı Demirci, ”Ayçiçeği, buğday ve diğer tarım ürünlerinde oluyor da niye zeytinde olmuyor? Birliklerin borçlarını devlet sildi, dürüst üreticiye verilse zeytin sektörünün durumu şu ankinden 10 kat daha iyi olurdu.” eleştirisinde bulundu. Zeytinyağında halen iç tüketim 100 bin ton, ihracat 60 bin tonda. İspanya 1,4 milyon ton üretirken 300 bin tonluk üretimi bulunan İtalya başka ülkelerden getirip 700 bin ton ihraç ediyor.

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Ali Nedim Güreli de birçok sektörde ithalatın serbest olduğunu belirtti. Zeytindostu Derneği Başkanı Metin Ölken ise zor edindikleri pazarları hammadde bulamadıkları yok yıllarında kaybettiklerini anlatırken, “Sürekli hammade bulamadığımız için markalaşamıyoruz.”dedi.